Nie masz ślubu, nie ma dziedziczenia!

Wielu ludzi mieszkających w Anglii i Walii żyje w związkach partnerskich bez zawierania małżeństwa czy rejestracji związku partnerskiego (civil partnership). W świadomości społecznej często pokutuje przekonanie, że długoletni partnerzy mają te same prawa, co małżonkowie – zwłaszcza, jeśli wspólnie wychowują dzieci, dzielą majątek czy mieszkają razem przez wiele lat. Niestety, w świetle prawa spadkowego Anglii i Walii, rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Jeśli nie masz ślubu ani nie jesteś w civil partnership, Twój partner nie dziedziczy po Tobie automatycznie – nawet jeśli byliście razem przez wiele lat.

Brak dziedziczenia bez testamentu

W przypadku braku testamentu, dziedziczenie odbywa się według tzw. „rules of intestacy” (zasad dziedziczenia ustawowego). Przepisy te jasno określają, kto ma prawo do spadku po zmarłym. Pierwszeństwo mają małżonek lub zarejestrowany partner, dzieci, rodzice, rodzeństwo i dalsi krewni. Partnerzy nieformalni (cohabitants), czyli osoby pozostające w związku, ale bez ślubu lub rejestracji, nie widnieją na tej liście. Oznacza to, że nawet jeśli wspólnie żyliście przez dziesięciolecia, bez testamentu partner nie otrzyma nic z majątku po Twojej śmierci.

Mit „common law marriage”

W Wielkiej Brytanii bardzo powszechny jest mit „common law marriage”, czyli przekonanie, że po określonym czasie wspólnego życia powstaje między partnerami związek równoważny małżeństwu pod względem praw spadkowych. To przekonanie nie ma żadnej podstawy prawnej w Anglii i Walii. Bez względu na to, jak długo trwał związek i jak bardzo był zaangażowany, partner nie uzyskuje żadnych automatycznych praw do dziedziczenia po drugiej osobie.

Co się dzieje ze wspólnym majątkiem?

Jeśli partnerzy posiadają wspólny majątek – np. wspólne konto bankowe lub dom – sytuacja zależy od formy własności. W przypadku konta wspólnego, zwykle pozostały przy życiu partner staje się właścicielem środków. Jeśli jednak nieruchomość należy tylko do jednego z partnerów, drugi nie ma do niej automatycznie żadnych praw spadkowych. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy nieruchomość jest współwłasnością typu „joint tenants” – wtedy udział przechodzi automatycznie na drugiego współwłaściciela. W przypadku „tenants in common” udział zmarłego wchodzi do masy spadkowej i nie trafia automatycznie do partnera.

Co może zrobić partner pozbawiony dziedziczenia?

Partner, który nie został uwzględniony w testamencie lub nie dziedziczy z mocy prawa, może złożyć wniosek do sądu na podstawie Inheritance (Provision for Family and Dependants) Act 1975 o odpowiednie zabezpieczenie finansowe, jeśli był finansowo uzależniony od zmarłego. Jednak jest to proces skomplikowany, kosztowny i nie ma gwarancji sukcesu. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest sporządzenie testamentu, w którym jasno określisz, co ma otrzymać Twój partner.

Testament – jedyna pewna droga

Jedynym sposobem, by Twój partner otrzymał określony majątek po Twojej śmierci, jest sporządzenie ważnego testamentu. W testamencie możesz wskazać dowolną osobę – także partnera – jako beneficjenta części lub całości swojego majątku. Testament pozwala także uniknąć sporów rodzinnych, niepewności i ryzyka, że partner zostanie bez środków do życia.

Dodatkowe zalecenia i praktyczne wskazówki:

• Warto regularnie aktualizować testament, zwłaszcza w przypadku zmiany sytuacji życiowej (np. narodziny dziecka, zakup nieruchomości).
• Dobrą praktyką jest poinformowanie partnera o istnieniu i treści testamentu oraz miejscu jego przechowywania.
• W testamencie można również powołać partnera na wykonawcę testamentu (executor), co ułatwi administrowanie spadkiem.
• Jeśli partnerzy wspólnie wychowują dzieci, testament pozwala także na powołanie opiekunów dla małoletnich dzieci oraz wskazanie, jak mają być rozdysponowane środki na ich wychowanie.

Podsumowanie

W Anglii i Walii prawo spadkowe nie chroni partnerów żyjących bez ślubu ani zarejestrowanego związku. Brak testamentu oznacza, że partner nie odziedziczy po Tobie żadnego majątku, bez względu na długość i głębokość Waszego związku. Jedynym sposobem na zabezpieczenie partnera jest sporządzenie testamentu i jasne określenie, komu i co ma przypaść po Twojej śmierci. To kluczowy krok dla wszystkich osób żyjących w związkach nieformalnych, chcących zadbać o finansową przyszłość swoich bliskich.